islamhype

De volgende twee stukken komen van mijn keuzeproject dat ik in 2006 heb gemaakt. Met de islam dat opnieuw veel in het nieuws komt, vond ik het oportuun om die stukken boven te halen…

Het achtergrondverhaal is met Mimount Bousakla, die toen lid was van SP.a en Herman De Ley van de UGent. Hij situeert de conflicten in een historisch kader.

Bij mijn reportage had ik een gesprek met Bahattin Koçak, islamleraar en broer van SP.a-politicus Selahattin Koçak. Hij bekeek de problematiek vanuit zijn standpunt als islamleraar die perfect ingeburgerd is in onze maatschappij maar zijn godsdienst hoog in het vaandel draagt.

“Moslims moeten zich dringend herbronnen”

Islamleraar Bahattin Koçak pleit voor een terugkeer naar de ware islam
“Moslims moeten zich dringend herbronnen”

Zelfs de grootste pleitbezorger van de islam kan er niet om heen: het Westen botst regelmatig met de islam. Het Midden-Oosten is een broedhaard van terrorisme en geweld, in eigen land hebben we haatpredikende imams en wereldwijd was er de rel rond de Deense cartoons. Alsof dat nog niet genoeg is, sluipt het terrorisme langzaam maar zeker dichterbij. Moeten we dan verwonderd zijn dat er een stijgende islamofobie heerst? Islamleraar Bahatiin Koçak vindt van niet en is opvallend kritisch tegenover de huidige generatie (zelfverklarende) moslims.

Momenteel vertoeven we in een uiterst onstabiel klimaat. In de letterlijke en figuurlijke betekenis. Enerzijds zijn we verwonderd dat het nog sneeuwt op het einde van de winter en anderzijds zorgt een wereldgodsdienst voor een zekere instabiliteit binnen onze samenleving: de islam. De islam kan zich moeilijk manoeuvreren in zowel het Westen als in het Midden-Oosten.

We bevinden ons in Beringen dat zich op een slordige vijftien kilometer bevindt van Hasselt. Aan de Turkse Fatih-moskee staat Bahattin Koçak op ons te wachten. Bahattin is islamleraar van beroep in het basisonderwijs in Heusden-Zolder. De grote koepel en de minaretten van de moskee verraadt de Ottomaanse bouwstijl. Bahattin geeft meer uitleg: “De minaretten wijzen naar de hemel. De imam gaat via de trap de minaret op en roept op tot het gebed. De koepel symboliseert de poort naar de hemel. In Turkse moskeeën zal je altijd grote koepels terugvinden. De bouw van een moskee kan in elk land verschillen. In Saoedi-Arabië bijvoorbeeld maken ze geen gebruik van een koepel, maar van een dak.”

We treden samen met Bahattin de Fatih-moskee binnen waar hij zijn namiddaggebed doet. Naar goede gewoonte doen we onze schoenen uit. Dat is volgens Bahattin een teken van hygiëne. Hygiëne staat hoog aangeschreven binnen de islam. De moskee is slechts bevolkt met een viertal mensen. In tegenstelling tot een kerk, voelt een moskee veel warmer aan. De muren zijn versierd met Arabische teksten uit de koran, het heilige boek van de islam. Eenvoud is belangrijk binnen de islam en dat is duidelijk merkbaar aan het interieur: met uitzondering van twee preekstoelen staat er niets. De preekstoel vooraan wordt vergezeld van een trapje. “De preekstoel wordt elke vrijdag gebruikt voor het vrijdaggebed. Vrijdag is voor moslims een belangrijke dag, net zoals zondag bij de christenen een belangrijke dag is. Er is altijd een grote opkomst bij het vrijdaggebed. Tijdens het gebed preekt de imam op de preekstoel. Dankzij de trap staat de imam hoger en kan hij de mensen zien. Bovendien is hij op die manier duidelijk hoorbaar. De trap heeft eigenlijk dezelfde functie als een podium in het theater”, aldus Bahattin.

Onwetendheid als kwelduivel
Bahattin is in zijn vrije tijd voorzitter van het Intercultureel Dialoog Platform (IDP). Een organisatie die mensen wil informeren over de islam. Het IDP pleit voor meer dialoog tussen de gemeenschappen en organiseert op regelmatige tijdstippen activiteiten en lezingen over heel België. Bahattin is ervan overtuigd dat veel autochtonen en niet-moslims te weinig weten over de islam: “Ik vraag altijd aan niet-moslims die komen luisteren om een vergelijking te maken tussen een spin, een tandarts en de islam. De meeste mensen zeggen dat er een angst bestaat voor de drie. We weten dat de angst voor een spin en een tandarts ongegrond is. Waarom staan ze dan niet stil bij de angst die ze hebben voor de islam? Na mijn lezingen hebben luisteraars altijd dat ze dat nooit eerder zijn te weten gekomen.” Bahattin kan de angst begrijpen voor radicale extreme moslims. Daar heeft hij ook schrik van, maar het is volgens Bahattin belangrijk om te benadrukken dat terroristen mensen zijn die weinig kennis hebben over de ware islam. Zelfs onder de gematigde moslims heerst er een onwetendheid. De verhalen over mannen die vrouwen onderdrukken hebben niets te maken met de islam. Bahattin: “We moeten een goed onderscheid maken tussen de islam en moslims. De koran heeft het ware woord, niet de mens. Er zijn moslims die het ware woord goed vertegenwoordigen maar er zijn er veel die uit onwetendheid de islam niet op de juiste manier tonen. Ik ben altijd van mening dat mannen die vrouwen onderdrukken de islam niet kennen: hoe de islam de vrouw bekijkt en welke plaats de islam aan de vrouwen geeft. Toen de islam werd geopenbaard, kwam Mohammed op voor vrouwenrechten. Dat is heel duidelijk terug te vinden in zijn boodschappen en in de koran. Maar doorheen de geschiedenis heb je altijd mensen die zich bemoeien met goddelijke openbaringen en op die manier religie veranderen in de richting van een ideologie van een bepaalde leider. Op die manier heb je iets nieuws waar je waarschijnlijk wel een deel van de religie in kan terugvinden, maar zeker niet in zijn totaliteit. Hetzelfde verhaal met de vrouw en de positie van de vrouw.”

Herbronnen
Volgens Bahattin heerst er dus een enorme onwetendheid bij de moslims over de koran. Toch mogen we niet zeggen dat de islam een verlichting nodig heeft. De islam heeft zijn hoogtepunt in het verleden bereikt en is al volledig geopenbaard ten tijde van Mohammed. Toen moslims de koran in zijn geheel gebruikten, maakten ze hoogtijden mee in de wetenschap. Hij is wel van mening dat er iets moet veranderd worden aan de islam, meer bepaald aan het moslimdenken: “Ons licht brandt nog goed, maar er ligt veel stof op onze lampen. Wij moeten dat stof eraf halen. De moslims moeten dus de islam herontdekken. We beleven nu een negatieve trend. Wanneer men zich verwijdert van de koran en zich bezighoudt met de eigen ideologie, komen we in probleemsituaties terecht. Bijvoorbeeld mannelijke leiders die vrouwen onderdrukken of terroristen die de islam misbruiken om hun daden goed te praten. Ik denk dat we als moslim de koran moeten herontdekken, herlezen en hervertalen.”

Bahattin vindt dat mensen die de islam niet goed vertegenwoordigen, zich daarvan moeten distantiëren. Enkel op die manier kan niemand de islam of de moslims iets verwijten. Een reden van die vrijwillige interpretatie is dat de islam geen structuur, hoofd of hiërarchie heeft, dat in tegenstelling tot het christendom. Is het dan tijd voor een islamitisch Vaticaan? ”Neen, maar wel instituten die op lokaal vlak werken. Zoals België, Nederland en voor andere landen want je moet ook rekening houden met het land waarin je leeft. Op die manier denk ik dat een instituut op lokaal vlak beter is. Op internationaal vlak zouden we uiteindelijk zouden toch opnieuw die botsingen tegenkomen. Vandaag denken de moslims in België anders dan de moslims in Turkije, Amerika of Marokko”, aldus Bahattin.

Het gebrek aan een centraal instituut heeft als resultaat dat moslims vrij kunnen bepalen in welke mate ze de islam willen beleven. Elke moslim kiest zelf in hoe hij de islam wenst te beleven. Indien een moslim slechts een bepaald deel van het pakket gaat gebruiken, dan zal het hiernamaals ook slechts dat deel van het pakket voorzien. Maar moslim zijn is veel meer dan enkel praktiseren. Het innerlijke is ook belangrijk voor een moslim. Er zijn mensen die naar de moskee gaan om te pronken, maar je hebt ook mensen die niet naar de moskee gaan maar zich innerlijk volledig gedragen naar de islam. Het verdict of je al dan niet een goede moslim was komt in het hiernamaals.

Toch mogen we niet spreken van een islam in verscheidene vormen of snelheden. De islam kan een ander beeld verkrijgen die afhankelijk is van de tijd en plaats waarin men leeft. Maar de basisregels van de islam blijven hetzelfde. Bahattin legt verder uit: “We spreken ook niet over een Europees christendom. Het christendom is één godendom, maar binnenin heb je ook verschillende strekkingen en stromingen. Maar uiteindelijk zit het onder dezelfde koepel. Hetzelfde bij de islam: er is maar één islam, maar je hebt er wel verschillende interpretaties van. Sommigen heel goed, maar anderen met een gevaarlijke tint. Wanneer we de koran goed willen begrijpen, dan moeten we dat opnieuw vertalen naar de dag van vandaag. Iemand die vandaag de wereld op wereldniveau kent.”

De islam moet hervertaald worden naar de hedendaagse tijdsgeest. Vertalingen van 100 jaar geleden zouden moeten hervertaald en aangepast worden aan onze tijd. In de koran staan een aantal verzen die op het eerste gezicht ontoelaatbaar zijn. Bijvoorbeeld: “Waar je ze vindt, christenen en joden, vermoordt ze” of “neem ze niet tot vriend, diegene die achter uw rug kwade plannen maken en die het niet goed bedoelen”. Die verzen werden geopenbaard in een tijd dat joden en christenen vijanden waren van moslims. Toen smeedden, volgens de moslims, joodse en christelijke leiders achter de rug van moslims kwade plannen. Dat zijn zaken die moeten aangepast worden aan onze tijd.

Belgische wetten respecteren
De hoofddoek is slechts een klein aspect van de islam. Toch is de hoofddoek één van de meest controversiële onderwerpen binnen onze Westerse samenleving. Voor- en tegenstanders spreken elkaar compleet tegen. We hebben dan maar Bahattin zijn visie gevraagd: “Thuis, in het bijzijn van familie dragen vrouwen geen hoofddoek. Het gaat niet om een hiërarchie. Wanneer mensen zeggen dat man en vrouw niet gelijk worden behandeld, dan heeft dat meer te maken met het man en vrouw zijn. Wanneer de islam oplegt bepaalde lichaamsdelen te bedekken, dan wil de islam de vrouw beschermen. Vandaag heb je altijd het gevaar dat de vrouw op straat niet als mens wordt bekeken, maar als een lustobject. De islam is daar tegen. De mens is belangrijk en staat centraal. Om het menszijn van de vrouw te beschermen, vraagt de islam aan vrouwen om bepaalde lichaamsdelen te bedekken zodanig dat ze niet als lustobject worden bekeken. De vrouw mag zelf ook niet uitdagend gekleed worden. Dan is ze zelf de aanleiding om als lustobject bekeken te worden. Het is aan de man om de vrouw niet op die manier te bekijken maar ook aan de vrouw om geen aanleiding te geven tot die gedachte.”

Critici zeggen dat de islam veel meer is dan een godsdienst en daar ligt volgens hen het probleem. Het is een stelsel van leefregels waardoor het spirituele op de achtergrond verdwijnt. Dat is volgens hen een brug te ver. Bahattin erkent dat de islam meer is dan alleen maar het spirituele, maar ziet daar geen graten in: “Wat in de koran staat, zijn richtlijnen om een goede moslim te zijn. Iedereen kan dat invullen zoals hij wil. Het beeld dat bij de islam het spirituele niet echt aan bod komt klopt niet. De islam heeft een erg sterke spirituele inhoud. Het probleem ligt bij mensen die anderen niet spiritueel hebben opgeleid en hen allerlei verplichtingen hebben opgelegd. Dat ervaren wij ook. Als we vandaag de koran lezen, dan gaat het er ook om om de koran te verstaan. Op die manier kan je de poorten tot het spiritualisme vinden. Die poorten slaan open door de koran goed te verstaan. De islam is tegen ultra-spiritualisme, maar ook tegen ultra-materialisme. Je zou daar een evenwicht moeten in vinden. Dan kom je tot de ware islam. Het probleem vandaag is, dat men voor één van de twee extremen kiest. Je hebt ultra-spiritualisten die zich totaal terugtrekken van het wereldse leven, zich niks aantrekken van wat er gebeurt in hun omgeving. Dan heb je ook de ultra-materialisten die perfect meedraaien met de maatschappij, het kapitalisme en het individualisme maar die geen kaas meer eten van het praktiserende. Dat zijn ook moslims, maar niet het voorbeeld van de ware moslim. Ik leef hier als moslim in Belgie, maar ik probeer mij sterk te richten naar het hiernamaals. Dat kan absurd klinken maar zo heb ik dat geleerd. Spiritueel verrijkend maar meedraaiend met de maatschappij waarin ik leef. Voor mij gaat het niet enkel om het islamitische rechtstelsel. Ik heb geen problemen met de Belgische wet en bij problemen wil ik in dialoog treden en het oplossen.”

Bahattin vindt dat de Belgische wet voorrang heeft over de islamitische. Toch is dat geen teken dat hij de islamitische wetten afzweert. Hij probeert de islamitische leefregels toe te passen waar dat mogelijk is. Dat brengt ons onvermijdelijk tot de rel rond de Deense cartoons. Waarom hebben moslims het er dan zo moeilijk mee om ons wettelijk recht op vrije meningsuiting te aanvaarden? “De agressieve reacties zijn ontoelaatbaar, maar moslims die van Mohammed houden tonen hun mening op een positieve manier. Je kan betogen, maar dan wel op een geweldloze, serene manier. Betogen om te tonen dat Mohammed belangrijk is en je niet wilt dat er met hem wordt gespot. Indien we dat op een positieve manier kunnen bespreken, zal er een positief klimaat ontstaan. De negatieve en agressieve reacties vormen natuurlijk een groot probleem. Niet-moslims zien niet in hoe belangrijk Mohammed voor ons is. Die Deense krant heeft de impact ervan duidelijk onderschat. Ik heb gelezen dat ze enkele jaren geleden hetzelfde wilden doen met Jezus, maar toch hebben ze het niet gepubliceerd. Dan vraag ik mij af waarom ze het nu wel hebben gedaan. Net in een periode waarbij we er alle baat bij hebben om met elkaar samen te leven op wereldniveau. Het is een overbodige bom in het vuur gooien. Enkele kranten hebben het hier dan ook gedaan omwille van de vrije meningsuiting maar die vrije meningsuiting heeft toch wel grenzen. Als ik vandaag op straat kom en de Paus zou uitmaken, dan zou ik het ook aan de stok krijgen met enkele katholieken. Alles kan op een positieve manier geregeld worden”, beklemtoont Bahattin.

Het blijft natuurlijk een beetje vreemd dat moslims rond deze cartoons problemen hebben, terwijl moslims zelf in het verleden meerdere malen Mohammed hebben afgebeeld in allerlei schilderijen en wandtekeningen. Bahattin verduidelijk zijn standpunt: “Het spottende aspect is het ergste. Indien het geen cartoons zouden zijn maar gewoon afbeeldingen, dan zouden er geen hevige reacties geweest zijn omdat niet-moslims daar niet van op de hoogte waren. Het gaat ons echt om het spottende.” Bahattin blijft wel consequent. Hij vindt dat er op geen enkele manier mag gespot worden met belangrijke waarden van andere religies en culturen. Hij is van mening dat belangrijke waarden van een grote groep beter met rust worden gelaten.

Terreur
Terrorisme komt steeds dichterbij. Madrid en Londen hebben er al van mogen proeven. Het is vrijwel ondenkbaar dat Brussel, als centrum van Europa, nooit aan de beurt zal komen. We zijn dan ook niet verwonderd dat steeds meer mensen zich afkeren tegen de islam. Vooral na terreuraanslagen is er een plotse opflakkering van haat merkbaar tegen de islam. “Dat klopt, maar het is voor ons een extra motivatie om bij te dragen tot de maatschappij en mensen te blijven informeren. 11 september en 11 maart hebben de islam een deuk gegeven in het imago, maar wij hebben daarmee leren leven. Wij krijgen in het centrum dagelijks heel vreemde mails. Het gaat dan om mails die kunnen leiden tot wettelijke straffen. Ik trek mij daar niets van aan. Het motiveert ons alleen maar om de mensen te blijven informeren.”

Lezingen geven en activiteiten organiseren zijn duidelijk niet voldoende om de publieke opinie te keren. De modale Belg blijft het vreemd vinden dat de moslimgemeenschap in België nooit de moeite doet om zich uitdrukkelijk te distantiëren van het geweld. Dat verwijt klinkt Bahattin heel bekend in de oren: “Ik hoor dat vaak. Ofwel zijn jullie doof, ofwel horen jullie niet goed. De media dragen ook een gedeeltelijke verantwoordelijkheid. Na 11 september hebben we heel wat lezingen gehouden. We hebben een persbericht de wereld in gestuurd, maar alleen geïnteresseerden en mensen die we kenden kwamen luisteren. Mensen die ons het voorgaande verwijten komen zelf nooit luisteren. Anderzijds is protesteren op straat niet de beste methode om uw stem te laten horen. Ik denk dat je blijvende activiteiten zou moeten organiseren, echte ontmoetingen. Op die manier kan je je stem wel laten horen. Osama Bin Laden heeft de islam een slecht imago gegeven. Een terrorist kan geen moslim zijn en een moslim kan geen terrorist zijn. Ofwel kies je voor terrorisme, ofwel voor de islam. Wij hebben dat overal verspreid, maar dat zie je nergens in de media natuurlijk. Dan vraag ik mij af wat we wel moeten doen om onze stem te laten horen.”

“Werkgelegenheid is dé oplossing voor de islam”

Mimount Bousakla wil moslims aan het werk om hen te seculariseren
“Werkgelegenheid is dé oplossing voor de islam”

De raadkamer in Charleroi heeft gisteren de Waalse controversiële priester, Père Samuel, doorverwezen naar de correctionele rechtbank. Het Centrum voor Gelijkheid van Kansen en Racismebestrijding (CGKR), diende een klacht in tegen Père Samuel wegens rassenhaat. Hij pakte uit met de uitspraak: “Alle moslims die in het Westen geboren worden, zijn tijdbommen gericht tegen de Europese jeugd.”

Père Samuel was niet aan zijn proefstuk toe. Hij heeft zich in het verleden al laagdunkend geuit tegenover de islam. Hij noemde de islam ‘het nazisme van morgen’ in een uitzending van de Franstalige televisiezender RTL-TVI. In dat programma debatteerde hij met Radouane Bouhla, voorzitter van de antiracismebeweging MRAX. Père Samuel meent dat hij door God werd gezonden om de mensheid te waarschuwen voor de islam. Maar hij is niet de enige die in de islam een grote bedreiging ziet voor het Westen. Filip Dewinter zou het op deze manier verwoorden: “Père Samuel is de handpop, wij zijn de buiksprekers.”

De islam komt dagelijks in de actualiteit. Mensen stellen zich terecht vragen waarom de islam zo vaak negatief in het nieuws komt. Iiets wat we niet van andere godsdiensten kunnen zeggen. Sinds het ontstaan van de islam doken er al heel wat problemen op. Geleerden moesten zich baseren op mondeling overgeleverde berichten die tegenstrijdigheden en varianten bevatten. Dankzij het uitgebreide bronnenmateriaal en een eeuwenlange studie, zijn moslimgeleerden erin geslaagd om een samenhangend beeld te beschrijven van de islam en Mohammeds leven. Westerse wetenschappers hebben de geschiedschrijving van de moslimgeleerden in grote lijnen aanvaard. Zij baseerden zich op het principe dat we alles van de oorspronkelijke bronnen moeten aanvaarden waarvoor er geen specifieke reden is om het te verwerpen. Op die basis hebben we vandaag een algemeen, aanvaard beeld van de islam. Er bestaat ook nog een revisionistische stroming. Zij waren van mening dat de overlevering een vorm van poëzie of vertelkunst was. Zij verwierpen alles waarvoor ze geen specifieke reden hadden om het te aanvaarden.

Benjamin van de wereldgodsdiensten
De islam is een godsdienst die 600 jaar na het christendom is ontstaan en had opvallende gelijkenissen met het christendom. Dat was een reden waarom men in de middeleeuwen van mening was dat de islam niet authentiek was. Herman De Ley, prof op emeritus van de Universiteit Gent geeft meer uitleg: “Het christendom heeft in de middeleeuwen de islam en de profeet gekoppeld aan de duivel. Ze beschouwden de islam als de zoveelste ketterij van de duivel om de christenen te beproeven. Daarom werd Mohammed als moordenaar, demon of tovenaar bestempeld. In die periode hadden we hadden dus een demonisering en criminalisering van de profeet en de islam.” Tijdens de middeleeuwen kende de islambeschaving kende een hoge bloei. Door de kruistochten kon de christelijke wereld zich oprichten en ontwikkelen. Daarbij hebben ze geprofiteerd van de islamitische beschaving. De islamcultuur werd overgenomen en voortgezet. “De Europese identiteit heeft zich gevestigd en gevormd met het vijandige islambeeld. Het is een proces dat we vandaag nog kunnen vaststellen. Er heerste een dualistische visie. Alle negatieve kenmerken kenden we de vijand toe zodat we de goede kenmerken voor ons konden houden. Die traditie is blijven voortbestaan”, aldus De Ley.

De verhoudingen tussen de islamwereld en Westelijke wereld waren gewijzigd. Het Westen paste zijn kolonisatiepolitiek toe en domineerde Noord-Afrika en het Midden-Oosten. Nadat het Ottomaanse Rijk is uiteengevallen, hebben Westerse landen de Arabische Wereld verdeeld met onder andere Irak, Iran en Koeweit. In het kader van de Europese menswetenschappen, ontstond de islamologie. De islamologie benaderde de islam als een inferieure religie, niet meer als de vijand. “De grote arbeidsmigratie van de jaren ‘60 is het volgende tijdperk. Eerst leverden de christelijke Zuid-Europese landen arbeidskrachten. Daarna sloten de kernlanden van West-Europa overeenkomsten met onder andere Turkije en Marokko. Op die manier krijg je de vestiging van een belangrijke moslimpopulatie en immigrantenbevolking in de West-Europese landen. Migranten die vaak ongeschoold waren en vlug in de werkloosheid geraakten. Daardoor ontwikkelde het racisme zich vanaf de jaren ’80. De huidige sociale en politieke situatie van de moslim- en migrantenbevolking in de Europese landen moet je dus koppelen aan de oude middeleeuwse opvattingen en stereotyperingen. Daar hoort nog de geopolitiek bij van het Westen tegenover de moslimwereld”, verklaart De Ley.

Verlichting
Het Westen is geseculariseerd. Mensen zijn niet meer strikt gebonden aan hun geloof, laat staan dat ze nog gelovig zijn. Bij moslims is dat een ander verhaal. Volgens een enquête van de Gazet Van Antwerpen blijkt dat het geloof bij 90% van de Antwerpse moslimjongeren een belangrijke rol speelt in hun leven. Toch is dat voor SP.A-senator Mimount Bousakla, die zowel de katholieke als de islamitische opvoeding heeft gekregen, geen oorzaak van de huidige problemen met de islam: “de moslimgemeenschap moet zo snel mogelijk aan het werk gezet worden. Op die manier hebben moslims geen tijd om nog veel na te denken over de islam. Er wordt dikwijls gezegd dat het slechts enkelingen zijn die gefrustreerd zijn die lastig doen, maar het is wel door die mensen dat de maat vol is voor heel wat Vlamingen. Uiteindelijk brengen zij een foert-stem uit op 8 oktober en dat mag niet gebeuren. Zet ze gewoon aan het werk. Moslims die in de jaren ’60 naar hier zijn gekomen waren ook praktiserende moslims. Zij hadden werk en ze hielden zich buitenhuis niet bezig met hun godsdienst. Buiten waren ze gewoon even geïntegreerd als de rest.“

Intellectuelen in de moslimwereld probeerden te verklaren waarom de moslimwereld vandaag in een inferieure positie zit, terwijl de islam vroeger een prachtige rijkdom en beschaving kende. Enkele moslimgeleerden kwamen tot de conclusie dat de islam moet terugkeren naar de bron. Zij pleitten dus voor een herislamisering. In het Westen hoor je wel eens het woord ‘verlichting’ vallen. Hoe je het uiteindelijk draait of keert, zowel intellectuelen in het Westen als in de moslimwereld zijn van mening dat er iets moet veranderen aan de islam. Bousakla spreekt ook over een verlichting: “Ik ben de eerste die zal zeggen dat de islam moet evolueren. Een verlichting is noodzakelijk. De islam betekent vrede maar ik heb het gevoel dat moslimjongeren de koran en de islam misbruiken. Zij geven de islam een negatief imago. Zonder een verlichting zal er oorlog uitbreken. Ik merk ook dat moslims van de tweede en derde generatie meer verzet aantekenen tegen de huidige islam. Volgens mij is minstens 30% van de moslimgemeenschap niet praktiserend. Maar niemand wil dat toegeven omdat dat niet mag. Binnen de islam ben je ofwel moslim, ofwel ben je tegen de islam. Je hebt geen keuze en dat is iets dat moet doorbroken worden. De bijbel is een paar keer herschreven, waarom zou de koran dan niet herschreven kunnen worden? Er moet dus een verlichting komen en die kan er alleen komen als wij het debat verder voeren. Dat debat kan niet gevoerd worden als bijvoorbeeld Chirac na de cartoons zich verontschuldigt naar de moslimgemeenschap toe. Dat is dweilen met de kraan open. We mogen daar niet aan toegeven en we moeten hen confronteren met onze wetten. Het christendom is ook geëvolueerd. Het ACV is niet meer zo christelijk en de CD&V is veel toleranter. Uiteraard zijn er nog katholieken die echt gelovig zijn. Steve Stevaert heeft zelfs opgeroepen om meer naar de kerk te gaan. Die mensen geloven in iets, en daar vallen daar ook geen anderen mee lastig.”

Mannen en vrouwen
Een herislamisering of een verlichting is niet voor vandaag, maar is een proces dat lang kan duren. Moslims in het Westen passen zich langzaam maar zeker aan de Westerse normen en waarden, terwijl dat in het Midden-Oosten nog niet zo ver is gevorderd. Bousakla vindt dat we de islam in het Westen niet mogen vergelijken met de islam in het Midden-Oosten: “Je moet weten dat de islam in landen zoals Iran, Saoudi-Arabië en Afghanistan er geen democratie is. Dat zijn landen waar er geen gelijkheid tussen mannen en vrouwen en ook geen persvrijheid bestaat. Dat zijn landen waar de mensen de wapens opnemen en waar er geen dialoog mogelijk is.” Ongelijkheid tussen man en vrouw is een beeld dat veel mensen hebben van de islam. Volgens critici zijn de rechten van de vrouw niet gewaarborgd in de koran. Bousakla formuleert het anders: “Wij hebben in het Westen de koran niet nodig om rechten te krijgen van mannen. Het feit dat vrouwen onderdanig moeten zijn aan de mannen, daar ga ik absoluut niet mee akkoord. Ik heb zowel de islamitische als de katholieke opvoeding gehad, en heb zowel de bijbel als de koran gelezen. Ik vind ze beide even discriminerend tegenover vrouwen. Ik kan begrijpen dat mensen die voor de islam zijn, geleidelijk aan een afkeer hebben van de manier waarop mensen ermee omgaan. Ik ben niet feministisch geboren, maar ik ben wel feministisch geworden door wat ik heb meegemaakt. Bij alles wat verkeerd loopt binnen de Marokkaanse gemeenschap, pakt men uit met de islam zonder rekening te houden dat ze leven in een land leven waar er bepaalde normen en waarden gelden.”

De hoofddoek is een heel actuele discussie. Volgens de enquête van de krant Gazet Van Antwerpen dragen 65% van de moslims een hoofddoek. Slechts 74% van de moslimmeisjes dragen de hoofddoek op vrijwillige basis. Bousakla is daarover heel duidelijk: “Ik heb nog geen Koran gelezen waarin staat dat een hoofddoek verplicht is. Er staat wel in de koran dat de vrouw zich moeten bedekken. Er staat niet van kop tot teen. De hoofddoek is voor mij iets dat men symbolisch gebruikt. Vijftien jaar geleden zagen we veel minder hoofddoeken op straat dan vandaag. Ik ben voorstander van een hoofddoek als het uit vrije wil wordt gedragen. Ik ben er tegen als de hoofddoek het resultaat is van onderdrukking. Mensen die een hoofddoek dragen, moeten weten wat de gevolgen kunnen zijn. Het is vandaag heel moeilijk om iemand van vreemde afkomst in dienst te nemen, laat staan dat ze een hoofddoek dragen. Als je de hele discussie rond de hoofddoek volgt, komt altijd hetzelfde argument terug: we beschermen ons tegen de mannen, islamitische mannen kunnen daar niet tegen. Dan vind ik dat wij een punt moeten maken van mannen hun gedrag. Moeten wij dan binnenkort allemaal met een tent rondlopen om niet verleid te worden op straat? Ik hoor zelf ook opmerkingen op straat, maar dat hangt van persoon tot persoon hoe dat die ermee omgaat. Ik blijf erbij, iedereen mag dragen wat ze willen, maar ze moeten nadien niet komen klagen dat ze geen werk vinden.”

Gedrocht
De islam is meer dan een godsdienst. Het is een rechtssysteem en een geheel van leefregels. Op die manier heeft de islam een slecht imago gekregen. Volgens Bousakla is dat te wijten aan de moslims zelf: “De islam is en blijft een religie. Het is wel zo dat in heel wat islamitische landen de islam ook de wetten zijn. Maar toch merk ik op dat in, bijvoorbeeld Marokko, er een evolutie is. Het statuut van de vrouw is daar een voorbeeld van. Mannen mogen niet meer met vier vrouwen mag trouwen en mannen kunnen niet zomaar meer scheiden. De vrouw heeft daar eindelijk een statuut gekregen. Daardoor ontstaan fundamentalisten omdat ze het oneens zijn met die hervorming. Maar het is een belangrijk signaal naar andere landen toe: een islamitisch land die kost wat kost bepaalde zaken heeft aangepast. Ze hebben zelfs bepaalde passages van de koran aangepast. Daar mag toch wel op een genuanceerde manier naar verwezen worden.”Toch vindt Bousakla niet dat de bevolking speciaal moet geïnformeerd worden over de islam. De islam is een religie die iets persoonlijks is. Moslims zijn ook niet geïnformeerd over de bijbel de katholieken: “De moslimgemeenschap moet stoppen met constant de islam boven te halen. Godsdienst hoort thuis en niet op straat of in de politiek. Maar als wij reageren op moslims, dan is dat omdat zij ons uitdagen door bijvoorbeeld haat te prediken in een moskee. Dan voel ik mij wel verantwoordelijk als politica om te zeggen dat het strafbaar is, dat dat niet kan.”

Een probleem binnen de islam is dat veel mensen de koran volledig anders interpreteren. Dat is een probleem dat we minder tegenkomen bij andere godsdiensten. Wordt het dan niet tijd om een centraal orgaan of instituut te creëren die als spreekbuis kan dienen voor de islam? Net zoals het christendom het Vaticaan heeft. De Ley staat daar sceptisch tegenover: “Het christendom heeft inderdaad een centraal orgaan. Maar dan kan je u afvragen in wiens naam het Vaticaan spreekt. In Europa is dat meer de conservatieve rechtervleugel. Landen zoals België, Nederland en Frankrijk proberen de moslims ertoe te brengen een centraal orgaan te vormen. De Belgische wetgeving zegt dat er een centraal orgaan moet zijn die als gesprekspartner kan optreden maar de moslims worden nog altijd niet materieel gesteund in verhouding tot andere erkende godsdiensten. De imams bijvoorbeeld worden nog altijd niet betaald. Als je kijkt naar de manier waarop de staat zich bemoeit met de Moslimexecutieve, kan ik alleen maar besluiten dat de staat de moslims in de greep wil houden. Bousakla is ook niet opgetogen over de oprichting van de Moslimexecutieve. Ze noemt de moslimexecutieve zelfs een gedrocht: “Ik heb problemen met het principe van dat op te richten. Het feit dat er een soort parlement moet opgericht worden waar men in het Turks en het Arabisch vergadert stoot me tegen de borst. Mensen die door de staatsveiligheid gescreend zijn of ze tot bepaalde fundamentalistische bewegingen behoren maken er deel van uit. Vrouwen zijn daar in de minderheid en bovendien zitten de niet-gelovigen daar niet in. Ik vind het principe volledig verkeerd en mijn voorstel is om moskeeën die openstaan voor iedereen, te beschouwen als spreekbuis. Meer hebben we daarvoor ook niet nodig. De Moslimexecutieve is ook bevoegd om een positief imago te creëren van de islam en zich te distantiëren van een Mohammed die in naam van de islam een Vlaming vermoordt. Maar ze blijven zagen en klagen over discriminatie en racisme. Voor zelfkritiek zijn ze niet bekwaam voor. Ze weigeren zich te verontschuldigen voor bepaalde zaken. Ze blijven in die slachtofferrol kruipen.”

Dialoog als wapen
De toekomst ziet er niet rooskleurig uit. Niemand weet waar het zal eindigen. Het enige waar veel mensen over eens zijn is, dat de huidige islam niet in vrede kan blijven voortbestaan in onze maatschappij. Dialoog is belangrijk indien problemen moeten worden opgelost en kan een eerste stap zijn richting een evenwicht binnen de maatschappij. De Ley is daar eerder pessimistisch over: “Zo zou je het kunnen zien, maar ik ben eerder pessimistisch. Een mens dwingen om hem inzicht bij te brengen …wij doen dat op school ook niet meer…” Bousakla ziet het niet zo somber: “Ik geloof wel dat het kan veranderen. Dat zal afhangen van de moslimgemeenschap. Ze moeten vooral ophouden met de islam te misbruiken. Indien moslims kunnen zeggen dat de islam een persoonlijke belevenis is waar niemand zaken mee heeft, dan geloof ik wel in een evenwicht binnen de samenleving. Maar met de huidige islam is er geen toekomst in het Westen. Er gaan uiteraard tegenstrijdige meningen en confrontaties blijven bestaan tussen religies. Dat maakt de democratie juist zo boeiend. Er moeten tegenstrijdige meningen zijn zolang er respect is voor ieder zijn identiteit en religie.”

Kwaliteitsvolle riooljournalistiek

Ik waande mij in de paparazziwijken van de VS de afgelopen dagen. Ik heb het dan ook over de massahysterie die is ontstaan naar aanleiding van het huwelijk van Kim Clijsters.

Ik denk dat er toch een aantal punten moeten worden duidelijk gemaakt. Ik lees en zie op veel plaatsen (vooral dan in het verre Limburg) verwonderde en ontgoochelde mensen dat Clijsters in het geniep is getrouwd, zonder al haar fans. Ten eerste vind ik het een meer dan normale zaak dat niet half Vlaanderen aanwezig moet zijn op een privé-gelegenheid. Wie zijn zij om te eisen dat ze zouden uitgenodigd worden voor zo’n belangrijk moment in iemands leven? Ze mogen eigenlijk al blij zijn dat Clijsters nog de moeite doet om een feest voor al haar fans te organiseren. Maar anderzijds is het spreekwoord “Wie wind zaait zal storm oogsten”, hier wel van toepassing. Als Clijsters constant haar privé-leven aan de neus hangt van de pers, moet ze ook niet verbaasd zijn dat zij aan haar neus blijven hangen. Zo herinner ik me nog hoe ze in een persconferentie doodleuk vertelde dat ze in de douche was gevallen, om het toch maar alweer over haar privé-leven te hebben. Als ze tijdens haar carrière zo constant de leuke, sympathieke wil uithangen en haar relaties met de pers zo optimaal wil houden, moet ze ook niet verbaasd zijn zijn dat de pers ook na haar carrière haar zal blijven achtervolgen. Je ziet dat die vriendschaprelatie met de pers vroeg of laat toch tegen haar zal keren.

Maar waar ik het meest over ontgoocheld ben, is de massale persbelangstelling. Op het VRT-journaal zag ik zelfs beelden vanuit een helicopter, die over het huis van Clijsters vloog, waar de afterparty van het huwelijk zou doorgaan. Wat een paparazzitoestanden in België! Nooit verwacht dat het Britse en Amerikaanse fenomeen ook hier zou toeslaan. Ik zie de nieuwswaarde niet in van het huwelijk. Dat ze een BV is die trouwt, maar daar blijft het dan ook bij.

Ik vraag mij überhaupt af op welke manier de pers en het publiek is te weten gekomen dat ze deze week zou trouwen. Is de entourage van Clijsters daarvoor verantwoordelijk? Ik zou er niet van verschieten.

Zelfs in de zelfverklarende kwaliteitskranten besteden ze de nodige aandacht aan het huwelijk. Geen probleem als er melding wordt gemaakt van haar huwelijk, maar is het écht nodig om daar een hele bladzijde aan te verspillen?Het paginagrote artikel in De Morgen sprak boekdelen. Een grote foto van mensen die een glimp probeerden op te vangen van het huwelijk die er uiteindelijk niet zou komen. Er waren zelfs twee journalisten aanwezig om verslag uit te brengen van een non-event (letterlijk en figuurlijk dan). Bovendien stond dat in de sportrubriek. Als morgen premier Verhofstadt de Tour de France zou winnen, zou dat dan ook in de rubriek politiek staan?

In De Standaard waagde de journalist zich aan een rekensommetje wanneer Clijsters effectief zwanger raakte, van riooljournalistiek gesproken. Maar het belooft wel natuurlijk, wanneer de kind er effectief zal zijn. Ik “verheug” er mij al op. Bovendien wordt er op de website een poll en discussieforum gehouden of Clijsters haar fans heeft bedrogen. Man man, en ik dacht dat dat voer voor Het Laatste Nieuws was. De Standaard is op dat vlak wel laag gevallen. Hun website, dat inhoudelijk gezien de beste is van alle Vlaamse kranten, begeeft zich meer en meer op het terrein van de tabloids. Er duiken meer en meer artikels op van de ene celebrity na de andere. Ik denk trouwens dat de hoofdredacteur bij De Standaard fan is van Paris Hilton. Wat er over haar niet werd geschreven de afgelopen weken!

De populaire kranten Het Nieuwsblad en Het Laatste Nieuws gingen nog verder: Het Nieuwsblad postte zich aan de afrit van de snelweg om de bus te spotten die de familie van de bruidegom zou escorteren. Het Laatste Nieuws heeft het in ware paparazzistijl gedaan: de luchtfoto die we op het Journaal zagen, schaamteloos op 300% vergroot, en overal nummers en pijlen geplaatst met de beschrijving van wat het was en wat er zich daar zou hebben plaatsgevonden.

Uiteraard is er kans dat de familie Clijsters het huwelijk exclusief “verkocht” hebben aan één of ander weekblad. Een gratis huwelijk voor een exclusieve fotoreportage van de meest overhypte persoon in België. Waarom niet? Er zou nog een feest worden gegeven voor al haar fans. Heel sympathiek, maar het zou veel sympathieker zijn om gewoon haar privé-leven privé te houden. Geef mij maar iemand als Henin, die niet haar best probeert te doen om heel haar leven uit de doeken te doen voor de media.

Paradoxaal Turkije

Dit is mijn column over Turkije en de EU. De column werd gepubliceerd in het magazine van het Koerdisch Instituut:

Kan Turkije in de EU? Wanneer ik vandaag zou moeten antwoorden, zeg ik resoluut neen. Binnen dertig antwoord ik waarschijnlijk ja, tenzij de situatie van vandaag niet gewijzigd is. Het vraagstuk over het Turkse lidmaatschap van de EU is in principe heel gemakkelijk op te lossen. Eén spreekwoordelijke vogel maakt in Turkije wel de lente. Het nationalisme is niet alleen in het verleden een ware plaag geweest. Ook vandaag vormen de Turkse nationalistische gevoelens geen zegen voor de toekomst van Turkije, ook al beseffen de Turken dit zelf niet. Mochten we het overdreven nationalisme in Turkije kunnen bannen, dan zou een groot deel van de huidige problemen in Turkije al zijn opgelost. Het Turkse nationalisme laten wegebben zal echter enkele generaties duren.

Binnen het theoretische kader van de EU is het Turkse EU-lidmaatschap geen abnormale zaak. De Europese Unie is in de eerste plaats een economisch samenwerkingsverband tussen een aantal lidstaten geweest. De EU-lidstaat hebben een verschillende tradities en talen maar moeten volgens de Criteria van Kopenhagen wel een aantal democratische basiswaarden als respect voor de mensenrechten en voor de democratische rechtsstaat respecteren. Niet meer dan normaal lijkt mij. Maar niet voor Turkije.
Hoewel ik niet twijfel aan de goede wil van de politieke elite, is het duidelijk dat zij te weinig controle hebben over de almacht van het Turkse leger. Maar daarnaast heeft de regering Erdogan er echter ook voor gezorgd dat de Turkse mensenrechtenschendingen een wettelijk kader kregen zoals het beruchte artikel 301 dat ervoor zorgt dat mensen kunnen berecht worden indien zij de Turkse identiteit beledigen. Artikel 301 in combinatie met de antiterrorismewetgeving zorgen momenteel voor een ware heksenjacht in Turkije! Voor buitengerechte executies, verdwijningen of andere misdaden die het daglicht niet mogen zien, zetten ze hun oogkleppen op.

De Turkse politieke elite houdt zich dan ook louter aan wat zij formeel hebben gewijzigd in de wet en met hun hervormingen wapperen zij maar al te graag aan de onderhandelingstafel. Het ergste is eigenlijk nog dat onze Europese toppolitici dat zomaar slikken. Het is eerder de realiteit negeren. Onze Europese elite wil duidelijk zo snel mogelijk de hand leggen op de Turkse rijkdommen en negeren daarbij het feit of Turkije ook voldoet aan de politieke criteria zoals het respect van de mensenrechten. Het doel heiligt de middelen. Politici die trouw blijven aan hun ideologie en consequent zijn in hun eisen van democratisering, bestaan blijkbaar niet in de toppolitiek.

Ik begrijp natuurlijk waarom Europa staat de popelen om Turkije bij de EU ‘in te lijven’. We zijn afhankelijk van Russische natuurlijke rijkdommen en laat ons duidelijk wezen, Rusland is op dat vlak niet te vertrouwen. Herinnert iemand zich nog de recente uitspraken van Poetin? Of wat met de crisis die Rusland vorig jaar heeft veroorzaakt in Georgië door zomaar de gasprijs te verviervoudigen? Een Russische minister zei in een reportage van panorama doodleuk: “Als Georgië zich wil afscheuren van Rusland, is dat geen probleem voor ons. Maar dan moeten zij wel betalen wat wij vragen. Enkel aan bondgenoten geven we vriendenprijzen, de rest moet betalen wat wij vragen.” Die enkele zinnen vertellen een heel verhaal. Turkije lijkt dus voor Europa een heel belangrijke, zoniet dé beste oplossing om Europa van energie en grondstoffen te voorzien.

De afgelopen weken heb ik in Turkije een reportage gemaakt over de toetreding van Turkije tot de EU. Dat heb ik ingedeeld in enkele grote thema’s die relevant zijn voor de toetreding. Zoals ik al eerder zei, kunnen minderheden (dus ook de Koerden) binnen een wettelijk kader onderdrukt worden. Zo is elke dreiging voor het bewaren van de nationale eenheid een strafbaar feit. Daarnaast heb je nog de antiterrorismewet die zomaar misbruikt kan worden. De Koerden worden niet onderdrukt omdat ze Koerden zijn. Van puur racisme is er dus zeker geen sprake. Het gaat er om dat de Koerden, volgens de Turkse staat, te veel politieke eisen stellen zoals bijvoorbeeld onderwijs in de moedertaal (het Koerdisch). Dat is volgens de Turkse staat een teken dat ze verdeeldheid willen creëren binnen het land. Elke Koerd moet zich dus geleidelijk aan assimileren en dat proberen zij op die manier te doen. De eenheid van het land moet behouden blijven, ten koste van alles. Daarnaast is het dankzij de antiterrorismewet mogelijk om mensen te arresteren die terreurorganisaties steunen, zonder er zelf lid van te zijn. Op zich niks uitzonderlijk, ware het niet dat Turkije daar ook misbruik van maakt. Zo wordt elke verdediging of elke vorm van sympathie voor de Koerdische Arbeiderspartij (PKK) steevast strafbaar gesteld. Ook kunnen de Turkse autoriteiten zomaar Koerden verdenken of schaduwen omdat ze misschien banden zouden hebben met de PKK. Op die manier kunnen zij binnen een wettelijk kader misbruik maken van hun macht. Zo werd de krant Gündem talrijke keren geschorst omdat men de krant constant beschuldigde van propaganda te publiceren voor de PKK. Zo publiceerde de krant een artikel over een mogelijke vergiftiging van Abdullah Öcalan. De krant werd prompt geschorst op beschuldiging van ‘propaganda voor de terroristische organisatie PKK’. Ze hebben zelfs een 12-jarige jongen vermoord toen hij voor die krant folders aan het uitdelen was… Het gebrek aan persvrijheid is schrijnend. De grote media doen massaal aan zelfcensuur en zijn afhankelijk van de macht.

De doorgevoerde veranderingen in de (straf)wet zijn ook vrij paradoxaal. Enerzijds kan men begrip opbrengen voor de Turkse houding ten aanzien van de PKK: de PKK heeft immers een vrij gewelddadig verleden. Het geweld en het ontstaan van de PKK zou er echter nooit zijn geweest indien de minderheden hun politieke en culturele rechten zouden krijgen. Begrip moet van beide kanten komen. Ofwel kent de huidige Turkse politieke elite zijn geschiedenis niet, ofwel heeft het zijn oogkleppen opnieuw op. We kunnen dan ook een aantal hypotheses formuleren. Aangezien Turkije de wetten heeft gewijzigd, moet het toch een teken zijn dat ze wéten dat het fout zat in het verleden, dat mensen geen gelijke rechten kregen, dat er een zeker onevenwicht was in de maatschappij. Of weten ze dat niet, en hebben ze de wijzigingen doorgevoerd enkel en alleen om de Europeanen een gerust gemoed te geven? Graag verwijs ik naar het éénzijdig staakt-het-vuren vanwege de PKK dat vorig jaar september werd uitgeroepen. De Turkse autoriteiten gaven geen teken van goede wil. Zij willen enkel alle PKK-leden achter de tralies hebben. Het is echter heel naïef om te denken dat de opsluiting van alle PKK-leden iets zal uithalen. Zij worden martelaren en andere sympathisanten zullen hun taak overnemen. Bovendien zullen de Koerden hun democratische rechten blijven opeisen. Zoals de Turkse staat nu werkt, zal het nooit uit de vicieuze cirkel geraken.

Dat Turkije vol met paradoxen zit, bewijst ook de werking van het Turkse leger. Het leger staat in voor het bewaren van de eenheid, het secularisme en, naar eigen zeggen, voor de democratie van het land. In de praktijk blijkt echter dat de democratie dikwijls moet wijken voor het secularisme en dat de eenheid van het land primeert boven de democratie. Zo zullen zij, en de Turkse autoriteiten, betogingen hardhandig neerslaan indien het de eenheid van het land in vraag stelt. Op die manier wordt de term democratie in Turkije volledig uitgehold. Verder zorgen zij er nog voor dat de Koerden nooit in het parlement geraken door verkiezingsmanipulatie: een hoge kiesdrempel instellen, afschaffen van foto’s bij stembiljetten waardoor de grotendeels analfabete Koerdische bevolking niet meer weet op wie ze moeten stemmen,…

Zonder het nationalisme in Turkije zouden we geen artikel 301 hebben, zouden Koerden veel meer democratische rechten hebben, zou er persvrijheid zijn, zou er geen PKK bestaan, zou het leger niet zo’n grote rol spelen in de maatschappij, zouden schrijvers niet zomaar vervolgd worden… Ik kan zo nog verder gaan. Beeld u maar eens in als we in ons land zo’n extreem nationalisme zouden kennen, waarbij de Turkse bevolking geen Turkse taalcursussen meer zou mogen volgen en het onderwijs in de islam zou afgevoerd worden… Ons land probeert minderheden, in de mate van het mogelijke, zoveel mogelijk rechten te geven. Er is verbetering mogelijk en misschien zijn we zelfs te tolerant geweest voor sommige zaken, maar het is alleszins een voorbeeld voor Turkije. Bovendien moeten we ons ook afvragen hoe Turkije zoveel diversiteit kan aanvaarden in Europa indien zij zelf geen diversiteit in eigen land kan aanvaarden…?

Al-Jazeera

Ik heb mij gisteren mateloos geërgerd aan een nieuwsbericht dat ik op de website Al-Jazeera las. Dat ging over een politiekantoor dat zou aangevallen zijn door de PKK. In het bericht wordt slechts één partij aan het woord gelaten en beschouwt men dat als dé bron van de feiten. Ik vind het dan ook niet correct dat ze niet eens de moeite hebben gedaan om bij de PKK te polsen naar hun mening. Lijkt mij niet meer dan journalistieke deontologie…

Verder is het ook opvallend in welke mate de website (of de journalist in kwestie) is gedesinformeerd over de PKK. Er staat in het artikel dat zij nog altijd worden verdacht van de aanslag in Ankara vorige maand. Dat terwijl de PKK al formeel heeft ontkent ook maar iets met de aanslag te maken hadden. Dat neemt natuurlijk niet weg dat het honder procent zeker is dat PKK onschuldig is, maar een beetje meer nuance was zeker welkom. Daarnaast is het niet de bedoeling van de PKK om een separatistisch Koerdistan op te richten, wat vroeger wel zo was. Die eis hebben zij in de loop der jaren al verworpen. Er wordt dan ook nog gewag gemaakt dat tijdens gevechten met de PKK er een pak soldaten en politieagenten zijn gesneuveld. Het vreemde is net dat sinds september vorig jaar de PKK een éénzijdig staakt-het-vuren heeft aangekondigd… Het bericht nam de toon aan dat de PKK soldaten en politieagenten zomaar hebben aangevallen, zoals in Irak nog altijd dagelijkse koek is… Het zijn misschien details, maar berichtgeving die systematisch al die nuances en details weglaat, zorgt voor een verkeerd beeld en desinformatie bij de bevolking.

In de laatste paragraaf is het natuurlijk niet verwonderlijk dat Erdogan wacht op Bush zijn antwoord op de vraag of Turkije Noord-Irak zou aanvallen om de PKK uit te roeien. Bush heeft wel overal zijn handpoppen hangen…

Artikel AP gepubliceerd

Vandaag heeft de organisatie Vrede vzw het artikel over de Koerden van mijn AP gepubliceerd op haar website. Veel dank aan Pieter Teirlinck van de vzw. Mijn volledig AP kan je nog altijd hier terugvinden.

Daarnaast organiseren zij een ontwerpwedstrijd naar aanleiding van de 50e verjaardag van hun magazine. Meer info op de website

Een strook van geweld

We zijn het intussen al gewoon: onrust in Gaza. Deze keer gaat het niet om de gemeenschappelijke vijand Israël, maar wel om de eigen broeders en zusters: De Fatah. De eindeloze spiraal van geweld is al tientallen jaren bezig.

We mogen toch wel stellen dat de onverwachte verkiezingsoverwinning van Hamas voor een ommekeer heeft gezorgd. De democratie, die de Amerikanen en het Westen zo hoog in het vaandel dragen, heeft gefaald bij de Palestijnen. Democratie is goed, zolang het in de kraam van het Westen past. Ik heb met die zin alweer een déjà vu. De Hamas won de verkiezingen en de regering bestond uit Hamasleden, de president Abbas, van Fatah. Prompt hebben de Amerikanen besloten om alle financiële middelen naar de Palestijnen te bevriezen: ze krijgen geen subsidies meer, ambtenaren kunnen niet meer uitbetaald worden, er is een tekort aan middelen in de ziekenhuizen en de grens met Israël werd gesloten. De hoofdreden daarvoor was dat Hamas nog steeds weigerde Israël te erkennen. Dat heeft en had rampzalige gevolgen tot gevolg voor de Palestijnse bevolking. Dan is het natuurlijk niet te verwonderen dat Hamas het Westen wantrouwt en andere vrienden zoekt in die regio. En met Iran hebben zij een machtige mogendheid gevonden die alles zou doen om tegen de haren van het Westen in te strijken.

We stevenen af op een tweede Koude Oorlog: op microniveau bij de Palestijnen en op macroniveau tussen de VS en Iran. Bovendien worden de kinderen volledig geïndoctrineerd. In de Panorama-aflevering van afgelopen zondag, was het schokkend om te zien. De kinderen zagen in Israël en de joden niks anders dan slechte zaken. Bovendien scandeerden zij slogans waar ze hun God “de hemel in prezen”. Een nieuwe generatie van strijders dus.

Israël heeft al aangekondigd om de Gazastrook binnen te vallen en het embargo op te heffen nu de Fatah een noodregering heeft opgericht. Die regering is erkend door de Internationale Gemeenschap. Er is nu een mogelijkheid dat de bevolking zich tegen Hamas zal keren en op die manier wordt de Internationale Gemeenschap gesteund want enkel Fatah zou hen kunnen helpen. De wereld dreigt dus opnieuw in twee delen gesplitst te worden.

De andere grootmachten, voornamelijk China en Rusland, beginnen ook koude rillingen te krijgen van het Amerikaanse imperialisme. Hun drang naar grondstoffen in die regio neemt te grote proporties aan. Vorige week maakte Rusland nog lawaai over het raketschild en de relatie tussen China en Europa is ook niet opperbest met de Dalai Lama als oorzaak. Bovendien dreigt is China een belangrijke concurrent op economisch vlak.

Het kruitvat in het Midden-Oosten kan enkel nog geblust worden door een volledig Amerikaanse terugtrekking. De VS zou beter zich enkel nog richten op hun eigen land. Door de agressieve aanpak in het Midden-Oosten laat Bush in eigen land een puinhoop achter. Zijn opvolger zal veel werk hebben om die puinhoop op te kuisen. En hoe je het nog draait of keert: Hamas dreigt zich nog verder te plaatsen van het Westen en dit conflict maakt een opening voor een tweede Irak. Een regeringsdeelname was dé unieke kans om Hamas als militaire verzetsbeweging op te doeken. De wapens opnemen en zich verenigen in een militaire groep is altijd het gevolg van de frustratie van geen macht te hebben. Deze keer hadden ze de macht en konden zij zich “verzoenen” en een oplossing bieden. Jammer genoeg hebben zowel het Westen als Hamas die kans niet gegrepen willen grijpen.

Freya’s noodkreet

Het gaat van kwaad naar erger voor de socialisten. Er heerst een discussie of het deonotologisch verantwoord was dat De Standaard het kattebelletje van Freya publiceerde. Ik volg de mening van de hoofdredacteur: het is journalistiek gezien relevant. Je moet je het omgekeerde voorstellen: dat Freya zonder kattebel of de publicatie ervan, toch gedwongen zou worden om fractieleidster te worden. Dat zou voor niemand goed zijn. Dus het zekere voor het onzekere nemen vind ik geen overbodige luxe. Het is zoals de sp.a zelf zegt over het cordon sanitaire: soms moeten we de burgers tegen zichzelf beschermen. Wel, nu doet de pers dat voor de sp.a.

Het kan ook een noodkreet zijn van Freya om de socialistische top een halt toe te roepen. Er gaan geruchten de ronde  dat Freya zélf haar kattebelletje heeft laten rondslingeren. Was het dan zo moeilijk voor Freya om op voorhand Vande Lanotte te contacteren of persoonlijk daarover aan te spreken? Ik geloof er toch niet in dat ze pas op het laatste moment begon te twijfelen. Opvallend nog dat de achterban het niet eens is met Vande Lanottes aankondiging dat Freya Van Den Bossche en Caroline Gennez repsectievelijk fractieleidster en voorzitster zou worden. Een zoveelste bewijs van de ondemocratische sp.a-top?

Maar ik vraag me dan wel af, in welke mate ze dan in het verleden het ministerschap heeft aanvaard. Toegegeven, Freya was toch één van de slechtste, zoniet de slechtste, minister van Begroting geweest in onze geschiedenis. Het is ongeoorloofd om zo’n groentje direct te katapulteren naar zo’n belangrijke ministerpost. Natuurlijk ook vreemd dat ze toen niet sprak over haar kinderen en of ze er geen tijd voor zou hebben.

Maar ondanks alles, toch wel een (kleine) pluim voor Freya: deze keer ziet ze wél af van zo’n grote verantwoordelijkheid. Spijtig dat dat niet eerder is gebeurd. Tenzij het ministerschap haar heeft doen inzien dat ze in de verste verte klaar is voor een grote verantwoordelijkheid binnen de sp.a. Freya komt op communicatief vlak al te kort, wat zou dat dan geweest zijn als fractieleidster in de oppositie? Om een goede referentie te hebben, moet je maar eens terugblikken naar de brulapen De Crem en Annemans.

Het ziet er trouwens echt heel slecht uit voor de sp.a. Caroline Gennez wordt voorgedragen als de nieuwe voorzitster. Als Vande Lanotte, met al zijn kennis en ervaring, het al slecht deed, wat voor een gedrocht moet er dan uit Gennez komen? Gennez heeft minder ervaring en heeft geen charisma vergeleken met Vande Lanotte. Nochtans zouden ze opnieuw een marketeer moeten zoeken zoals Stevaert. Misschien zien ze in Gennez de nieuwe Stevaert wegens de gemeenschappelijke achtergrond? Haar ouders openen namelijk een taverne…

Maar van een Gennez-effect zal in de verste verte sprake zijn. Gennez voor de sp.a zal hetzelfde effect geven als Bart Somers voor de Open VLD. Zonder Verhofstadt stond de Open VLD er nog slechter voor dan de sp.a vandaag. De Belgische politiek heeft opnieuw échte charismatische figuren nodig. Een type-Verhofstadt, een type-Dewinter, een type-Vande Lanotte,… laat ze maar komen!

Afstudeerproject on-line

Op de pagina AP journalistiek kan je mijn afstudeerproject (thesis) terugvinden. Dat handelde over demogelijke toetreding van Turkije tot de EU. Een analyse, los van mijn AP, van dat moeilijke vraagstuk wordt in het volgende magazine van het Koerdisch Instituut gepubliceerd. Van zodra het is gepubliceerd, zal ik de tekst op mijn weblog publiceren.